Quy Trình Triển Khai Phần Mềm 4 Bước: Cần Chuẩn Bị Gì

Nhiều doanh nghiệp nghĩ triển khai phần mềm là việc của bên triển khai: ký hợp đồng, chờ vài tuần, nhận hệ thống. Thực tế gần như ngược lại. Phần việc của bên triển khai là cấu hình và hướng dẫn, nhưng thứ quyết định dự án nhanh hay chậm lại nằm ở phía doanh nghiệp: có ai chốt được quy trình, dữ liệu đã sạch chưa, và lãnh đạo có đứng sau việc chuyển sang cách làm mới hay không.

Bài này đi qua bốn bước của một dự án triển khai điển hình (khảo sát, cấu hình, đào tạo, hỗ trợ) và với mỗi bước, nói rõ doanh nghiệp cần chuẩn bị gì. Bốn bước này cũng là cách Phanmembiz đang chia công việc khi triển khai Zoho, nhưng khung chuẩn bị bên dưới dùng được cho bất kỳ phần mềm quản lý nào, kể cả khi bạn tự làm. Các sai lầm hay gặp khi triển khai CRM được bàn riêng ở bài Triển khai CRM: những sai lầm và cách giải quyết.

Tổng quan bốn bước

BướcMục tiêuDoanh nghiệp cần chuẩn bịKết quả cuối bước
1. Khảo sátHiểu quy trình đang chạy thật và chốt phạm viNgười hiểu quy trình, mẫu biểu, báo cáo đang dùngTài liệu quy trình và phạm vi được hai bên duyệt
2. Cấu hìnhDựng hệ thống theo quy trình đã chốt, chuyển dữ liệu, nối hệ thống khácDữ liệu đã dọn, người quyết định khi có vướng, thông tin hệ thống cần tích hợpHệ thống chạy thử với dữ liệu thật
3. Đào tạo và bàn giaoĐể người dùng thật sự dùng đượcDanh sách người dùng theo vai trò, thời gian họ dành để học, ngày dừng cách làm cũNgười dùng thao tác được, có tài liệu vận hành
4. Hỗ trợSửa lỗi và điều chỉnh sau khi chạy thậtMột đầu mối nội bộ, danh sách vấn đề thu thập hằng tuầnHệ thống ổn định, có lịch rà soát

Bước 1: Khảo sát và chốt phạm vi

Bên triển khai làm gì: phỏng vấn người dùng và quản lý, vẽ lại quy trình đang chạy thật (không phải quy trình trên giấy), đề xuất quy trình tối ưu trên phần mềm và chốt phạm vi: quy trình nào làm trước, tích hợp nào cần, ai dùng.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

Lỗi hay gặp ở bước này: phạm vi phình dần. Mỗi buổi họp có thêm một "à còn cái này nữa". Hãy yêu cầu mọi thay đổi phạm vi được ghi lại cùng tác động đến thời gian và chi phí. Đây là lúc hợp đồng cần có điều khoản về thay đổi yêu cầu.

Trao đổi phạm vi ở bước khảo sát của quy trình triển khai phần mềm

Bước 2: Cấu hình, chuyển dữ liệu và tích hợp

Bên triển khai làm gì: dựng các module và trường dữ liệu, phân quyền theo vai trò, cấu hình quy trình và tự động hóa, viết thêm đoạn mã tùy biến nếu cần, kết nối với phần mềm khác qua API hoặc cách tích hợp có sẵn, rồi chạy thử trên dữ liệu thật.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

Lỗi hay gặp: danh sách trường dữ liệu dài ra vì ai cũng muốn thêm một trường "để sau dùng". Nguyên tắc dễ áp dụng: trường nào không ai chịu trách nhiệm nhập và không báo cáo nào dùng tới thì bỏ, vì thêm sau luôn dễ hơn bớt đi.

Cũng nên yêu cầu nhập thử một phần nhỏ dữ liệu, kiểm tra kỹ rồi mới nhập toàn bộ. Sửa lỗi dữ liệu sau khi cả công ty đã bắt đầu dùng luôn đắt hơn nhiều.

Bước 3: Đào tạo và bàn giao

Bên triển khai làm gì: đào tạo theo từng vai trò (quản lý, nhân viên, quản trị hệ thống), hỗ trợ chạy song song hệ thống mới với cách làm cũ, và bàn giao tài liệu vận hành để đội nội bộ tự quản lý.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

Hỏi về bàn giao: một bản bàn giao tốt nên có tài liệu vận hành theo vai trò, danh sách cấu hình quan trọng (ai có quyền gì, các quy tắc tự động hóa đang chạy), và hướng dẫn xử lý những tình huống thường gặp. Hãy hỏi đối tác sẽ bàn giao những gì trước khi ký, không đợi đến cuối dự án.

Bước 4: Hỗ trợ và tối ưu sau khi chạy thật

Bên triển khai làm gì: hỗ trợ sửa lỗi, trả lời thắc mắc, và điều chỉnh cấu hình khi nhu cầu thực tế khác với thiết kế ban đầu.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

Buổi đào tạo người dùng trong quy trình triển khai phần mềm

Ai cần có mặt trong dự án

Dù công ty lớn hay nhỏ, có năm vai trò cần được gán cho người cụ thể. Một người có thể kiêm nhiều vai trò ở công ty nhỏ, nhưng không nên thiếu vai trò nào:

  1. Người bảo trợ (thường là giám đốc hoặc phó giám đốc): ra quyết định khi có xung đột giữa các phòng và công bố ngày dừng cách làm cũ.
  2. Người sở hữu quy trình: chốt quy trình và định nghĩa dữ liệu.
  3. Người phụ trách dữ liệu: dọn dữ liệu và trả lời về ý nghĩa các trường.
  4. Người dùng chủ chốt ở mỗi phòng: thử nghiệm sớm, góp ý, và là người hỗ trợ đồng nghiệp trong những tuần đầu.
  5. Đầu mối kỹ thuật (IT hoặc kế toán, tùy hệ thống cần nối): cung cấp thông tin truy cập và phối hợp khi tích hợp.

Bao lâu thì xong?

Không có con số đúng cho mọi dự án, vì thời gian phụ thuộc phạm vi: số người dùng, số quy trình, số tích hợp, và tình trạng dữ liệu. Thường thì cấu hình và chuyển dữ liệu chiếm nhiều thời gian nhất, và độ dài của chúng phụ thuộc nhiều vào việc dữ liệu đã được dọn hay chưa. Khi thêm quy trình, thêm tích hợp hoặc dữ liệu phức tạp hơn, lịch sẽ dài hơn tương ứng.

Điều đáng hỏi là đối tác đưa lịch theo phạm vi cụ thể của bạn, và những việc nào của phía bạn nằm trên đường găng của lịch đó (thường là dữ liệu và quyết định).

Danh sách kiểm tra trước khi ký hợp đồng

Câu hỏi thường gặp

Triển khai phần mềm gồm những bước nào?

Một dự án điển hình gồm bốn bước: khảo sát và chốt phạm vi, cấu hình (kèm chuyển dữ liệu và tích hợp), đào tạo và bàn giao, hỗ trợ sau triển khai.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì quan trọng nhất?

Dữ liệu đã được dọn, người sở hữu quy trình có đủ quyền chốt, và lãnh đạo sẵn sàng dừng cách làm cũ đúng ngày. Phần mềm hiếm khi là nguyên nhân chính khiến dự án chậm.

Triển khai CRM mất bao lâu?

Tùy phạm vi: số người dùng, số quy trình, số tích hợp và tình trạng dữ liệu. Hãy yêu cầu bên triển khai ước tính theo phạm vi cụ thể của bạn, và hỏi việc nào của phía bạn quyết định lịch đó.

Có thể tự triển khai mà không cần đối tác không?

Có thể, nếu phạm vi nhỏ, không cần chuyển dữ liệu phức tạp hay tích hợp, và trong công ty có người được dành thời gian chính thức cho việc này. Khi cần chuyển dữ liệu từ hệ thống cũ, nối nhiều hệ thống hoặc nhiều cấp phê duyệt, sai sót ban đầu thường tốn nhiều hơn thuê đối tác ngay từ đầu.

Phanmembiz là đơn vị triển khai Zoho tại Việt Nam, nên bạn có quyền đọc bài này với một chút hoài nghi. Nếu bạn sắp bắt đầu một dự án và muốn rà soát danh sách chuẩn bị ở trên với tình hình thực tế của công ty, trước khi triển khai Zoho CRM hay bất kỳ phần mềm nào, đội ngũ Phanmembiz có thể cùng bạn thực hiện.

Đặt lịch tư vấn miễn phí với Phanmembiz