Quy Trình Phê Duyệt Online: Bắt Đầu Từ 3 Quy Trình Dễ

Một tờ đề nghị mua máy in đi qua năm bàn trước khi có đủ chữ ký. Người đề nghị không biết nó đang nằm ở bàn nào. Trưởng phòng đi công tác ba ngày, tờ giấy nằm chờ trên bàn. Khi giám đốc ký xong thì nhà cung cấp đã đổi giá.

Ai từng làm quản lý đều gặp cảnh này. Câu trả lời quen thuộc là "số hóa quy trình phê duyệt", nhưng nhiều công ty bắt đầu theo hướng sai: cố gắng chuyển tất cả quy trình lên hệ thống cùng một lúc, rồi sau ba tháng mọi người quay lại dùng giấy vì hệ thống quá phức tạp.

Cách làm dễ thành công hơn là chọn đúng ba quy trình để bắt đầu. Bài này giải thích vì sao nên chọn đề nghị mua, nghỉ phép và thanh toán, mỗi quy trình cần những gì, và những chỗ thường sai.

Vì sao nên bắt đầu từ ba quy trình này

Một quy trình phù hợp để làm đầu tiên thường có ba đặc điểm: xảy ra nhiều lần mỗi tuần (để thấy hiệu quả nhanh), các bước tương đối rõ ràng (ít ngoại lệ), và nếu có lỗi thì hậu quả không quá nặng. Ba quy trình dưới đây đều đáp ứng:

Quy trình không nên làm đầu tiên là những quy trình hiếm khi xảy ra, có quá nhiều ngoại lệ, hoặc cần xử lý pháp lý phức tạp như hợp đồng lớn. Hãy để chúng cho giai đoạn sau, khi cả công ty đã quen làm việc trên hệ thống.

Quy trình 1: Đề nghị mua

Trước khi số hóa: nhân viên viết phiếu đề nghị, xin chữ ký trưởng bộ phận, mang sang phòng hành chính, hành chính hỏi giá và gửi lên giám đốc. Không ai biết đề nghị đang ở đâu, và hai bộ phận khác nhau có thể cùng đề nghị mua một thứ.

Sau khi số hóa, luồng gồm bốn bước:

  1. Người đề nghị điền biểu mẫu: mặt hàng, số lượng, lý do cần mua, ngân sách dự kiến, ngày cần có hàng.
  2. Trưởng bộ phận duyệt hoặc trả lại kèm ý kiến.
  3. Hành chính hoặc mua hàng đính kèm báo giá, so sánh nếu cần.
  4. Người có quyền chi duyệt lần cuối; hệ thống thông báo kết quả cho người đề nghị.

Ba điều nên quy định ngay từ đầu:

Lỗi hay gặp: biểu mẫu có quá nhiều ô bắt buộc khiến người đề nghị bỏ cuộc. Hãy chỉ giữ những thông tin thật sự cần để ra quyết định, phần còn lại để cấp sau bổ sung.

Duyệt đơn trên máy tính bảng trong quy trình phê duyệt online

Quy trình 2: Nghỉ phép

Trước khi số hóa: nhân viên nhắn Zalo cho quản lý, quản lý trả lời "ok", và nhân sự là người cuối cùng biết. Cuối tháng khi tính công mới phát hiện hai người cùng nghỉ một ngày, hoặc có người nghỉ hơn số phép còn lại.

Sau khi số hóa, luồng ngắn nhất trong ba quy trình:

  1. Nhân viên chọn loại nghỉ, ngày nghỉ, người bàn giao việc. Hệ thống hiển thị số ngày phép còn lại.
  2. Quản lý trực tiếp duyệt. Hệ thống cho quản lý thấy ai khác trong đội cũng nghỉ ngày đó.
  3. Nhân sự nhận thông tin để cập nhật ngày công, không cần nhập lại.

Ba điều nên quy định ngay:

Chi tiết hơn về nghỉ phép và chấm công cho công ty nhiều chi nhánh nằm trong bài viết riêng của chúng tôi: Quản lý nghỉ phép và chấm công cho đội nhiều chi nhánh.

Lỗi hay gặp: chỉ số hóa việc xin nghỉ nhưng không nối với bảng tính công. Nhân sự vẫn phải nhập lại bằng tay, nên lợi ích chỉ giảm được một nửa.

Quy trình 3: Đề nghị thanh toán

Trước khi số hóa: nhân viên kẹp hóa đơn, báo giá, biên bản nghiệm thu thành một tập, đi xin chữ ký từng người, rồi nộp cho kế toán. Thiếu một giấy tờ là cả tập quay lại từ đầu.

Sau khi số hóa, luồng gồm:

  1. Người đề nghị điền thông tin thanh toán và đính kèm ảnh hoặc tệp chứng từ (hóa đơn, hợp đồng, biên bản nghiệm thu).
  2. Người quản lý xác nhận nội dung chi là hợp lý.
  3. Kế toán kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của chứng từ. Nếu thiếu thì trả lại ngay kèm danh sách cần bổ sung, không để người đề nghị phải hỏi.
  4. Người có quyền chi duyệt, kế toán thực hiện thanh toán và cập nhật trạng thái.

Ba điều nên quy định ngay:

Điểm cần hỏi kế toán trước khi làm: chứng từ gửi qua hệ thống có đáp ứng quy định về chứng từ kế toán và lưu trữ của công ty không? Quy trình phê duyệt online giúp luân chuyển nhanh, nhưng việc chứng từ nào được coi là bản chính, lưu bao lâu, lưu ở đâu là câu hỏi của kế toán trưởng và nên được xác nhận với đơn vị kiểm toán hoặc tư vấn thuế của công ty. Hóa đơn điện tử là một vấn đề riêng, do phần mềm hóa đơn của công ty xử lý.

Chữ ký điện tử: có cần không?

Một câu hỏi thường gặp là "phê duyệt trên hệ thống có giá trị như ký tay không". Luật Giao dịch điện tử 2023 (có hiệu lực từ 01/07/2024) quy định chữ ký điện tử không bị phủ nhận giá trị chỉ vì hình thức điện tử, và chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký của cá nhân trên văn bản giấy (Điều 23).

Với phần lớn phê duyệt nội bộ như đề nghị mua, nghỉ phép, thanh toán, thứ công ty thực sự cần là lịch sử phê duyệt rõ ràng và quy chế nội bộ ghi nhận hình thức này, chứ chưa nhất thiết là chữ ký số. Nhưng nếu quy trình liên quan tới hợp đồng với bên ngoài, giao dịch với cơ quan nhà nước hoặc văn bản mà pháp luật yêu cầu loại chữ ký cụ thể, hãy hỏi pháp chế hoặc luật sư trước khi bỏ bản giấy. Cách ký số trong một luồng phê duyệt có ở bài Tối ưu quy trình phê duyệt với chữ ký số.

Chồng giấy tờ được thay bằng quy trình phê duyệt online

Triển khai trong 4 tuần

Cách làm thực tế cho công ty chưa có hệ thống nào:

  1. Tuần 1: chọn một quy trình và vẽ luồng hiện tại. Vẽ đúng cách đang làm, kể cả những bước "không chính thức". Đây là lúc phát hiện nhiều bước thừa.
  2. Tuần 2: thiết kế biểu mẫu và bảng người duyệt. Giữ biểu mẫu thật ngắn, và ghi rõ ai duyệt theo hạn mức nào.
  3. Tuần 3: chạy thử với một nhóm nhỏ, ví dụ một phòng ban, song song với giấy trong hai tuần.
  4. Tuần 4: đo và điều chỉnh, rồi mới mở cho toàn công ty và thêm quy trình thứ hai.

Ba con số nên đo từ ngày đầu: thời gian trung bình từ lúc gửi đến lúc duyệt xong, số đơn quá hạn, và số lần đơn bị trả lại để bổ sung. Chỉ cần so sánh ba con số này trước và sau là đã thấy hiệu quả, không cần báo cáo phức tạp.

Về công cụ: công ty rất nhỏ có thể bắt đầu bằng biểu mẫu trực tuyến kết hợp bảng tính để học cách vận hành, nhưng cách này nhanh chóng chạm giới hạn khi có nhiều cấp duyệt, cần nhắc việc tự động và lịch sử không sửa được. Khi chọn công cụ chuyên dụng, hãy thử bằng chính quy trình của bạn, không phải quy trình mẫu của nhà cung cấp, và hỏi ba câu: có nhiều cấp duyệt theo hạn mức không, có người duyệt thay và tự chuyển cấp khi quá hạn không, có lưu lịch sử không sửa được và xuất báo cáo theo phòng ban không. Một hướng khác là tự dựng ứng dụng nội bộ trên nền tảng low-code, xem Xây dựng ứng dụng nội bộ với Zoho Creator. Còn nếu đang phân vân nên tự động hóa bước nào trước, xem Nên tự động hóa việc gì trước.

Câu hỏi thường gặp

Nên số hóa quy trình nào đầu tiên?

Quy trình xảy ra thường xuyên, luồng rõ và ít ngoại lệ như đề nghị mua, nghỉ phép, thanh toán. Tránh bắt đầu bằng quy trình hiếm gặp hoặc nhiều ngoại lệ.

Phê duyệt online có giá trị như ký tay không?

Theo Điều 23 Luật Giao dịch điện tử 2023, chữ ký điện tử không bị phủ nhận giá trị chỉ vì hình thức điện tử, và chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số có giá trị tương đương chữ ký trên văn bản giấy. Với các trường hợp cụ thể, hãy hỏi pháp chế.

Bao lâu thì quy trình mới chạy ổn định?

Thường cần một đến hai tháng chạy thực tế với một nhóm nhỏ để chỉnh biểu mẫu và hạn mức, rồi mới mở rộng. Thời gian thực tế phụ thuộc quy mô công ty.

Có cần bỏ hẳn giấy tờ không?

Không bắt buộc ngay. Nên chạy song song một thời gian ngắn, sau đó chỉ giữ giấy ở những trường hợp pháp luật hoặc đối tác yêu cầu bản giấy.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc kế toán. Quy định có thể thay đổi, vui lòng đối chiếu văn bản hiện hành trước khi áp dụng.

Nếu công ty bạn đang có một quy trình phê duyệt chậm và muốn số hóa nó, kể cả bằng ứng dụng nội bộ trên Zoho Creator qua gói tư vấn triển khai trọn gói, đội ngũ Phanmembiz có thể cùng bạn thực hiện.

Đặt lịch tư vấn miễn phí với Phanmembiz